Bevolking en vergrijzing in beeld
Deze diavoorstelling loopt langs vijf indicatoren over bevolking, geboorte, levensduur en sterfte. Elk beeld toont dezelfde opbouw: een staafdiagram van de ranglijst, de waarde en plaats van het uitgelichte land, en een lijn met het verloop sinds 2013. Alle cijfers komen uit de World Development Indicators van de Wereldbank voor 2024.
| Total population | 71 | Nederland telt 17.993.485 inwoners en staat op plaats 71 van 217 |
| Total fertility rate | 170 | Het vruchtbaarheidscijfer is 1,43, plaats 170 van 217 |
| Life expectancy at birth | 37 | De levensverwachting is 81,97 jaar, plaats 37 van 217 |
| Population aged 65 and over | 30 | 20,50% van de bevolking is 65 jaar of ouder, plaats 30 van 217 |
| Crude death rate | 170 | Het ruwe sterftecijfer is 9,6 per 1.000 inwoners |
Lees per beeld eerst de waarde en de plaats, en daarna de lijn voor de richting van de verandering. Vergelijk waarden of plaatsen niet tussen de beelden onderling: de eenheden verschillen (personen, kinderen per vrouw, jaren, procenten, per 1.000) en ook de richting van de ranglijst is niet overal gelijk.
Kernpunten
Nederland telt 17.993.485 inwoners (2024) en staat daarmee op plaats 71 van 217 landen en gebieden. Het meest opvallende cijfer is het aandeel 65-plussers: 20,50% van de bevolking, plaats 30 van 217 en daarmee ongeveer twee keer de wereldwaarde van 10,20%. Bij levensverwachting staat het land op plaats 37 (81,97 jaar, tegen 73,48 jaar wereldwijd), terwijl het totaal vruchtbaarheidscijfer van 1,43 uitkomt op plaats 170 van 217 — de 48e laagste waarde in de lijst, tegenover een wereldwaarde van 2,1885. Het beeld is dus: middelgroot qua omvang, hoog qua leeftijd en levensduur, laag qua geboortecijfer.
*Bron: World Bank, World Development Indicators — Population, total (SP.POP.TOTL), Population ages 65 and above (SP.POP.65UP.TO.ZS), Life expectancy at birth (SP.DYN.LE00.IN), Fertility rate, total (SP.DYN.TFRT.IN), 2024.*
De laatste stand van de centrale indicator
De eerste indicator van deze editie is de totale bevolking. Voor Nederland staat die in 2024 op 17.993.485 personen, goed voor plaats 71 van 217 landen en gebieden. De wereldwaarde van 8.141.808.945 is geen gemiddelde maar een optelsom: Nederland vertegenwoordigt daarvan ongeveer 0,22 procent. Ter oriëntatie: de nummer 1, India, telt 1.450.935.791 inwoners, ruim tachtig keer zoveel als Nederland, terwijl de laagste waarde in de lijst — Tuvalu met 9.646 inwoners — bijna tweeduizend keer kleiner is. Een plaats in de zeventigste regio van de lijst betekent dus vooral dat Nederland in het brede middenveld valt, tussen de grote bevolkingslanden en de vele kleine eilandstaten en gebieden.
*Bron: World Bank, World Development Indicators — Population, total (SP.POP.TOTL), 2024. https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL*
Aan de top en aan de staart
Bovenaan de bevolkingslijst staan India (1.450.935.791), China (1.408.975.000), de VS (340.110.988) en Indonesië (283.487.931), gevolgd door Pakistan (251.269.164) en Nigeria (232.679.478). Onderaan staan Tuvalu (9.646), Nauru (11.947), Palau (17.695) en Saint-Martin (26.129); ook Monaco (38.631), San Marino (33.977) en Liechtenstein (40.450) horen bij de kleinste eenheden. Aan de top staan dus bevolkingsreuzen, aan de staart eilandstaten en kleine gebieden. Nederland zit met plaats 71 duidelijk dichter bij het midden dan bij een van beide uiteinden.
Bij het aandeel 65-plussers ligt dat anders. Daar voeren Monaco (36,17%), Japan (29,78%), Puerto Rico (24,72%), Italië (24,62%) en Portugal (24,53%) de lijst aan, met Griekenland (23,94%), Finland (23,90%) en Duitsland (23,20%) er vlak achter — overwegend Europese landen en kleine gebieden. Onderaan staan Qatar (1,68%), de Verenigde Arabische Emiraten (1,77%) en Zambia (1,95%). Nederland staat met 20,50% op plaats 30 en hoort daarmee tot de bovenste groep, maar niet tot de allerhoogste.
*Bron: World Bank, World Development Indicators — Population, total (SP.POP.TOTL) en Population ages 65 and above (SP.POP.65UP.TO.ZS), 2024.*
Hoe het in tien jaar is veranderd
Tussen 2013 en 2024 groeide de Nederlandse bevolking van 16.804.432 naar 17.993.485, een toename van 1.189.053 personen ofwel ongeveer 7,1 procent; de reeks loopt in elk jaar omhoog. Het vruchtbaarheidscijfer bewoog de andere kant op: van 1,68 in 2013 naar een hoogste waarde van 1,71 in 2014, daarna dalend tot 1,54 in 2020, een opleving naar 1,62 in 2021 en vervolgens 1,49 (2022) en 1,43 in zowel 2023 als 2024 — per saldo 0,25 lager dan in 2013.
Het aandeel 65-plussers steeg elk jaar, van 16,88% in 2013 naar 20,50% in 2024, een toename van ruim 3,6 procentpunt. De levensverwachting laat een golfbeweging zien: 81,30 jaar in 2013, een piek van 82,11 jaar in 2019, een terugval naar 81,36 (2020) en 81,31 jaar (2021), gevolgd door herstel tot 81,97 jaar in 2024 — nog iets onder de piek van 2019. Het ruwe sterftecijfer ging van 8,4 per 1.000 in 2013 naar 9,7 in 2020 en 9,8 in 2021, en ligt in 2024 op 9,6, ongeveer 1,2 punt hoger dan elf jaar eerder.
*Bron: World Bank, World Development Indicators — SP.POP.TOTL, SP.DYN.TFRT.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS, SP.DYN.LE00.IN, SP.DYN.CDRT.IN, jaren 2013–2024.*
Vergelijking met nabije landen
Qua omvang is Nederland duidelijk kleiner dan zijn grote buren: Duitsland telt 83.516.593 inwoners (plaats 19), het VK 69.226.000 (plaats 21) en Frankrijk 68.551.653 (plaats 23), elk ruwweg drieënhalf tot bijna vijf keer zoveel als Nederland.
Bij het vruchtbaarheidscijfer ligt Nederland met 1,43 boven Duitsland (1,36) maar onder het VK (1,551), Frankrijk (1,61) en de VS (1,6265); het verschil met Frankrijk is 0,18. Japan (1,15), China (1,013) en Zuid-Korea (0,748) liggen nog aanmerkelijk lager.
Voor het aandeel 65-plussers zit Nederland met 20,50% tussen zijn buren in: 2,70 procentpunt onder Duitsland (23,20%) en 1,65 punt onder Frankrijk (22,15%), maar 1,00 punt boven het VK (19,50%) en 2,57 punt boven de VS (17,93%). Japan ligt met 29,78% ruim 9,2 punt hoger.
De levensverwachting van 81,97 jaar ligt 1,17 jaar boven Duitsland (80,79) en 0,58 jaar boven het VK (81,39), maar circa 1,01 jaar onder Frankrijk (82,98) en ruim 2 jaar onder Japan (84,04); tegenover de VS (78,89) is het verschil ruim 3 jaar. Het ruwe sterftecijfer van 9,6 per 1.000 ligt dicht bij het VK (9,70) en Frankrijk (9,4), onder Duitsland (12,1) en Japan (13,3), en boven de VS (9,0), China (7,76) en Zuid-Korea (7,0).
*Bron: World Bank, World Development Indicators — SP.POP.TOTL, SP.DYN.TFRT.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS, SP.DYN.LE00.IN, SP.DYN.CDRT.IN, 2024.*
Hoe u deze cijfers leest
Een paar definities verdienen aandacht. Het totaal vruchtbaarheidscijfer telt de leeftijdsspecifieke geboortecijfers van vrouwen van 15 tot 49 jaar van één kalenderjaar op; het is een rekenkundige aanname voor dat jaar en niet het aantal kinderen dat vrouwen daadwerkelijk in hun leven hebben gekregen. De levensverwachting is de verwachte levensduur bij geboorte onder de veronderstelling dat de sterftesituatie van dat jaar blijft gelden. Het ruwe sterftecijfer is niet gecorrigeerd voor leeftijdsopbouw, en valt daardoor hoger uit in landen met relatief veel ouderen; het is dus geen directe maat voor gezondheid of zorgkwaliteit. De totale bevolking is gebaseerd op ingezetenen, maar de behandeling van in het buitenland verblijvende inwoners en van niet-permanente bewoners verschilt per land.
Ook de richting van de ranglijsten verschilt per indicator: bij bevolking, vruchtbaarheid, levensverwachting en het aandeel 65-plussers staat de hoogste waarde op plaats 1, terwijl bij het ruwe sterftecijfer juist de laagste waarde bovenaan staat (Verenigde Arabische Emiraten, 0,972). De plaatsen 170 van Nederland betekenen daarom iets verschillends: bij vruchtbaarheid de 48e laagste waarde, bij sterfte de 48e hoogste. De 217 eenheden zijn bovendien niet allemaal soevereine staten — Monaco, Hongkong, Macau, Puerto Rico en Isle of Man staan er ook in, en bij gebieden met enkele tienduizenden inwoners kunnen waarden sterk schommelen. Ten slotte gaat het om schattingen van de Wereldbank die jaarlijks worden geactualiseerd en met terugwerkende kracht kunnen worden herzien; ze hoeven niet precies samen te vallen met nationale statistieken.
*Bron: World Bank, World Development Indicators — SP.POP.TOTL, SP.DYN.TFRT.IN, SP.DYN.LE00.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS, SP.DYN.CDRT.IN. https://data.worldbank.org/*
Total population op de kaart en in grafieken
Bovenaan staan India (1.450.935.791) en China (1.408.975.000), onderaan Tuvalu (9.646) en Nauru (11.947). Nederland staat op plaats 71, in het brede middenveld.
De staven lopen over een enorm bereik: van miljarden tot enkele duizenden. De lijn voor Nederland loopt elk jaar op, van 16.804.432 in 2013 naar 17.993.485 in 2024.
Landen vergelijken
Total fertility rate
| Rang | Land / gebied | births per woman |
|---|---|---|
| 1 | Tsjaad | 6.03 |
| 2 | Somalië | 6.01 |
| 3 | Congo-Kinshasa | 5.98 |
| 4 | Centraal-Afrikaanse Republiek | 5.95 |
| 5 | Niger | 5.93 |
| 168 | Sint-Maarten | 1.44 |
| 169 | Azerbeidzjan | 1.43 |
| 170 | Nederland | 1.43 |
| 171 | Zweden | 1.43 |
| 172 | Rusland | 1.42 |
| 215 | Hongkong | 0.84 |
| 216 | Zuid-Korea | 0.75 |
| 217 | Macau | 0.58 |
Aan de top staan Tsjaad (6,028) en Somalië (6,013), aan de andere kant Macau (0,582) en Zuid-Korea (0,748). Nederland ligt met 1,43 dicht bij het lage uiteinde.
De lijn daalt van 1,68 in 2013 naar 1,43 in 2024, met een piek van 1,71 in 2014 en een opleving naar 1,62 in 2021. Het verschil met Frankrijk (1,61) bedraagt 0,18.
Life expectancy at birth
| Rang | Land / gebied | years |
|---|---|---|
| 1 | Monaco | 86.5 |
| 2 | San Marino | 85.82 |
| 3 | Hongkong | 85.39 |
| 4 | Koeweit | 84.58 |
| 5 | Zwitserland | 84.41 |
| 35 | Nieuw-Zeeland | 82.01 |
| 36 | Oostenrijk | 82 |
| 37 | Nederland | 81.97 |
| 38 | Puerto Rico | 81.9 |
| 39 | Griekenland | 81.84 |
| 215 | Centraal-Afrikaanse Republiek | 57.67 |
| 216 | Tsjaad | 55.24 |
| 217 | Nigeria | 54.63 |
Monaco (86,497) en San Marino (85,817) staan bovenaan, Nigeria (54,635) en Tsjaad (55,238) onderaan. Nederland zit met plaats 37 in de bovenste groep.
Tussen top en staart zit ruim dertig jaar verschil. De lijn voor Nederland piekt in 2019 op 82,11 jaar, zakt naar 81,31 in 2021 en herstelt naar 81,97 in 2024.
Population aged 65 and over
| Rang | Land / gebied | % |
|---|---|---|
| 1 | Monaco | 36.17 |
| 2 | Japan | 29.78 |
| 3 | Puerto Rico | 24.72 |
| 4 | Italië | 24.62 |
| 5 | Portugal | 24.53 |
| 28 | Oostenrijk | 20.61 |
| 29 | België | 20.56 |
| 30 | Nederland | 20.5 |
| 31 | Malta | 20.21 |
| 32 | Litouwen | 20.17 |
| 215 | Zambia | 1.95 |
| 216 | Verenigde Arabische Emiraten | 1.77 |
| 217 | Qatar | 1.68 |
Monaco (36,17%) en Japan (29,78%) voeren de lijst aan, Qatar (1,68%) en de VAE (1,77%) sluiten hem. Nederland staat op plaats 30, onder Duitsland (23,20%) en Frankrijk (22,15%).
De lijn stijgt elk jaar, van 16,88% in 2013 naar 20,50% in 2024: ruim 3,6 procentpunt erbij. Tussen de hoogste en laagste landen zit meer dan 34 procentpunt.
Crude death rate
| Rang | Land / gebied | per 1,000 |
|---|---|---|
| 1 | Verenigde Arabische Emiraten | 0.97 |
| 2 | Qatar | 1.05 |
| 3 | Koeweit | 1.52 |
| 4 | Oman | 1.9 |
| 5 | Bahrein | 2.21 |
| 168 | Fiji | 9.51 |
| 169 | Oostenrijk | 9.6 |
| 170 | Nederland | 9.6 |
| 171 | Saint-Martin | 9.66 |
| 172 | VK | 9.7 |
| 215 | Servië | 14.9 |
| 216 | Bulgarije | 15.6 |
| 217 | Monaco | 20.14 |
Bovenaan staan de landen met de laagste waarden, zoals de VAE (0,972) en Qatar (1,051); onderaan Monaco (20,141) en Bulgarije (15,6). Nederland ligt tussen Frankrijk (9,4) en het VK (9,701).
De lijn loopt op van 8,4 in 2013 naar 9,7 in 2020 en 9,6 in 2024. Dit cijfer is niet gecorrigeerd voor leeftijdsopbouw, dus landen met veel ouderen komen hoger uit.